![](https://disident.info/wp-content/uploads/2023/09/Kornjace-Policija.jpg)
Austrija prvi put nakon 15 godina komandno vodstvo nad misijom EUFOR-a u Bosni i Hercegovini prepustiće naredne godine
Ukoliko Mađarska preuzme komandovanje misijom EUFOR-a “Altea” neće biti značajnih promena za Republiku Srpsku u odnosu na austrijsko komandovanje, ali se Sarajevu ne dopada ideja da oni koji su decidno protiv islamskog fundamentalizma dođu na čelo ove misije, kaže za RT Balkan stručnjak za bezbednost Dževad Galijašević.
Austrija će prvi put nakon 15 godina prepustiti komandno vodstvo nad misijom EUFOR-a u BiH 2024, a prema pisanju austrijskog “Standarda”, komandovanje će preuzeti Mađarska.
Prema tim saznanjima, novi general-major će biti Laslo Štic, koji je u periodu 2000-2001. bio oficir za kopnene operacije u glavnom štabu KFOR-a u Prištini. On će naslediti austrijskog general-majora Helmuta Helmuta Habermajera.
Prema pisanju “Standarda”, Mađarska je dobila ugovor za komandu EUFOR-a u BiH jer se, između ostalog, obavezala da će obezbediti četiri do pet helikoptera za EUFOR na najmanje tri godine, počevši od januara 2024. godine.
Na drugoj strani, Vlada Mađarske mesec dana nakon pisanja “Standarda” potvrdila je za “Nezavisne novine” da namerava da preuzme komandovanje misijom EUFOR-a “Altea”, pod uslovom da Politički komitet za bezbednost EU za to da saglasnost.
U igri za preuzimanje komande su bile Italija, Rumunija i još neke zemlje, ali odluka je pala na Mađare, jer su bili spremni da za misiju stave na raspolaganje helikoptere i drugu opremu koja se obično dodeljuje komandantu misije.
Austrija bila korektna i posvećena miru
Stručnjak za bezbednost i terorizam Dževad Galijašević kaže za RT Balkan da iz prizme Republike Srpske neće doći do značajnih promena kada i ako Mađarska preuzme komandovanje misijom.
“Do sada je Austrija uvek komandovala EUFOR-om. Mislim da u Republici Srpskoj nema zamerki na postupanje EUFOR-a pod austrijskom komandom. Pored kontrole EUFOR-a, Austrijanci imaju i mesto šefa Delegacije Evropske unije u BiH – na čijem je čelu Johan Satler, na čiji rad takođe nema zamerki iz RS. Satler je u više navrata ukazao na bahato američko-englesko postupanje koje ruši suverenitet država, koje dovodi u pitanje povelje UN, kao i da je pitanje evropskog puta ono koje najozbiljnije ruši ovakvo funkcionisanje OHR-a”, ukazuje Galijašević
Kako naš sagovornik ocenjuje, mađarsko prisustvo u BiH, a posebno u RS, važno je sa pozicije statusa Republike Srpske u EU, kao i zbog namera unije, koje je Peter Sijarto i kao predsednik Saveta ministara EU, ali i kao šef mađarske diplomatije, pozitivno usmerio ka BiH.
“Svako mađarsko preuzimanje predsedavanja institucijama za održavanje mira ili neke od drugih institucija kojima predsedavaju stranci je apsolutno korisno za Republiku Srpsku. Pored Austrije, Srbije, Hrvatske i Rusije – Mađarska je jedan od najvećih ulagača u BiH, samim tim i u RS. Verujem da će mađarsko preuzimanje komande doprineti i novom investicionom zamahu iz Mađarske”, navodi Galijašević.
Iz Sarajeva, na mogućnost mađarskog preuzimanja komande ne gleda se blagonaklono, pa su napadi počeli i pre zvaničnog odobrenja Političkog komiteta za bezbednost EU.
U tom svetlu predsednik Asocijacije nezavisnih intelektualaca “Krug 99” Adil Kulenović za “Vijesti.ba” ocenio je da nastupa “ujedinjenje desničara”.
“Mada pravi razlog je ipak sadržan u političkoj strategiji, praksi i ideologiji desničara u Evropi, koji podržavaju Orbana i sve njemu slične etnonacionaliste i autoritarne lidere na prostoru Balkana. I poslednji sastanak u Mađarskoj o tome rečito svedoči. U razumevanju pozicije Mađarske treba polaziti od toga da je Viktor Orban uspostavio sličan koncept, ‘ruskog sveta’, u kojem su njegove pretenzije prema Rumuniji i Slovačkoj, na bazi etnonacionalizma i delovanja prema mađarskim manjinama u ove dve države”, rekao je Kulenović.
Dodao je da se “koncept uklapa u osnovnu viziju i pristup ‘srpskog sveta’, odnosno ‘Velike Srbije’ na Balkanu, pa i ‘Velike Hrvatske'”.
On još pojašnjava za “Vijesti.ba” da je ovakav “koncept i pristup važan za stvaranje formalnih ili neformalnih saveza između desničara u Evropi”, a njegovo udruženje objavilo je i javni proglas sa apelom da se ne dozvoli da Mađarska komanduje EUFOR-om.
Šef Kluba Bošnjaka u Domu naroda Parlamenta Federacije Bosne i Hercegovine u reakciji poziva bošnjačkog člana Predsedništva BiH da spreči eventualnu odluku Političkog komiteta za bezbednost EU.
“Pozivam Denisa Bećirovića da podigne glas protiv najave da će komandu nad EUFOR-om u BiH preuzeti Mađarska, odnosno njen aktuelni autokratski i antibosanski režim”, poručio je Muamer Zukić, ističući:
“Očigledno se veže omča oko bosanskog vrata! Nažalost, na toj omči i EU ima svoj čvor”, naglasio je Zukić.
Iz mađarske vlade na pitanje “Nezavisnih novina” kako komentarišu napise pojedinih medija, političara i aktivista NVO, posebno u Sarajevu, da bi Mađarska mogla biti naklonjena liderima u Republici Srpskoj, izrazili su uverenje da je EUFOR efektivan nepristrasni akter, te da je cilj Mađarske da očuva tu reputaciju.
Sagovornik RT Balkan Dževad Galijašević oštre reakcije iz Federacije BiH ocenjuje kao strah od mađarskog “antiislamističkog” delovanja, čiji je, kako navodi, jedan od evropskih centara i rasadnika upravo Sarajevo.
Iako su dobijali podršku dela Zapada kako za svoje akcije, tako i na evropskom putu, iz Sarajeva se sada plaše, jer Mađarska kao deo EU ima značajnu ulogu u kreiranju evropskih politika.
Galijašević navodi da se ne može govoriti o budućnosti i evropskom putu BiH dok jedan čovek koji nema mandat Ujedinjenih Nacija (Kristijan Šmit, prim. aut) donosi i menja zakone, a nesprovođenje svojih odluka tretira kao krivično delo, što su presedani kakvi nisu postojali, kako kaže “ni u fašističkoj Italiji, ni u nacističkoj Nemačkoj”.
“Zamislite krivično delo zbog nesprovođenja odluka neizabranog stranca? Van pameti. I u ovom slučaju, Mađarska je najveći partner RS unutar Evropske unije, ali je i najveći partner čitave BiH, jer se zalaže za očuvanje Dejtonskog sporazuma i poštovanje zakona”, ističe Galijašević, dodajući:
“Kako će eventualna promena na čelu EUFOR-a biti prihvaćena iz Sarajeva potpuno je nebitno. To je ‘bacanje kamenica na oblake’, a kamenje koje bacaju vraća se na njih. Besmisleno je da se iz Sarajeva priča o ‘autokratskom režimu’ dok im se po centru grada šetaju islamisti, potpuno pokrivene žene i predstavnici ‘Muslimanske braće’ (fundamentalni islamisti koji propagiraju stvaranje islamske vlade, ekstremistička organizacija).”
Kako kaže, “Muslimanska braća” smatraju Sarajevo “sigurnom kućom”, destinacijom na kojoj mogu da rade šta hoće.
“Sarajevo je jedan od centara ‘Muslimanske braće’ u Evropi, istovremeno je i odskočna daska za delovanje članova ove grupacije. U tom smislu, kada iz Sarajeva dođu kritike da je neka država EU ‘autokratska’ – to deluje komično i glupo. Sarajevo je poslednja destinacija koja ima prava da bilo kome drži slovo o demokratiji, multietničnosti i o funkcionalnosti države”, ističe naš sagovornik.
U Sarajevu, kaže, više od 200 ulica nosi ustaške nazive, a sa ulica su proterani svi antifašisti. U tom gradu je jedan poseban vid diskriminacije drugih naroda i religija, a proterani su i Srbi i Hrvati.
“Uvek kada govore o Sarajevu dele ga na dva dela: ovo koje je u RS i koje se zove Istočno Sarajevo i ono koje je u Federaciji i koje zovu ‘Bliskoistočno Sarajevo'”, ukazuje naš sagovornik dodajući:
“Smeta im svako ko sarađuje sa Republikom Srpskom. Međutim, dok optužuju Dodika i RS da služe kao ‘most za Rusiju’ dešava se Mađarska. Otkud sada jedna evropska zemlja koja je sa Austrougarskom monarhijom dobila mandat da uređuje Bosnu? Kako nju sada da nazovu? Kako da kažu da je RS ‘privezak’ Mađarskoj i da to učine da izgleda loše? Ne mogu, zato pričaju gluposti o ‘autokratskom režimu’.”
Bolje je, naglašava Galijašević, sarađivati sa Mađarskom, nego sa “Muslimanskom braćom”, “Al-Kaidom” i “Islamskom državom”.
S obzirom na to da je mađarski premijer Viktor Orban izrazito protiv ekstremizma i islamskog fundamentalizma ne čudi što se iz Sarajeva bune zbog moguće promene vrhovne komande EUFOR-a u BiH, jer Mađari to ne bi tolerisali.
Značajna je i pozicija Mađarske u EU, koja uživa mnogo veći ugled zbog svoje bogate istorije i kulture, ali i suverene politike, pa je rukovodstvo iz Budimpešte znatno cenjenije od lidera mnogih većih država članica EU.
Da li će Mađarska pruzeti predsedavanje komandovanje misijom i kome će Orban biti “majka”, a kome “maćeha”?
Izvor: RT Balkan
Komentariši